A Oes Heddwch? Cynllun creadigol i gofio'r Rhyfel Byd Cyntaf

Dyddiad: 07/08/2017
Gweithdai Hedd Wyn

Syniad Gwawr Wyn Roberts o Uned Celfyddydau Cymunedol Gyngor Gwynedd am nodi canmlwyddiant y Gadair Ddu oedd y sbardun gwreiddiol ar gyfer cyngerdd agoriadol yr Eisteddfod Genedlaethol 2017 a gynhaliwyd nos Wener diwethaf.

Roedd y perfformiad ‘A Oes Heddwch’ ym Mhafiliwn y Brifwyl yn benllanw partneriaeth arbennig gan nifer o gyrff, ysgolion a pherfformwyr lleol a thu hwnt. Fe arweiniodd at greu partneriaeth a sicrhaodd gefnogaeth ariannol gan Gyngor Celfyddydau Cymru, Cyngor Gwynedd, Cyngor Sir Ynys Môn a’r Eisteddfod Genedlaethol.

Meddai Gwawr Wyn Roberts o Uned Celfyddydau Cymunedol Gyngor Gwynedd: “Meddwl oeddwn i y dylai’r Eisteddfod eleni fod yn ffordd o nodi canmlwyddiant marwolaeth Hedd Wyn, ac Eisteddfod y Gadair Ddu yn 1917.

“Fel mae pawb yn ymwybodol, fe gafodd Hedd Wyn fel roedd pawb yn ei adnabod ei ladd yn ystod haf 1917 yn y Rhyfel Byd Cyntaf cyn iddo gael gwybod ei fod wedi ennill y Gadair yn Eisteddfod Genedlaethol. Mae’r hanes wedi dod yn ran amlwg o hanes Cymru ac mae’r bardd ifanc o Drawsfynydd wedi dod i gynrychioli’r genhedlaeth a gollwyd yn y Rhyfel Mawr.

 “Fel Cyngor, rydan ni’n falch ofnadwy fod y syniad gwreiddiol wedi arwain at gyfle mor arbennig i nodi’r canmlwyddiant mewn ffordd mor greadigol. Braf iawn fod y prosiect wedi sicrhau mewnbwn aelodau o’n cymunedau a disgyblion o’r sir, yn ogystal a’r ffaith fod cymaint o berfformwyr o Wynedd wedi gallu bod yn rhan o adrodd yr hanes sydd mor bwysig  ni yng Ngwynedd a thu hwnt.”

Nôd y cynllun o’r dechrau oedd codi ymwybyddiaeth o’r canmlwyddiant pwysig hwn gan drefnu gweithdai fyddai nid yn unig yn amlygu’r hanes, ond hefyd yn sbarduno ymateb a allai ysbrydoli’r tîm creadigol i greu’r gwaith. Cafwyd cyfres o weithgareddau cymunedol amrywiol dros y blynyddoedd diwethaf gan gynnwys gweithdai yn Yr Ysgwrn, cartref Hedd Wyn, gweithdai A Oes Heddwch gyda Chwmni’r Frân Wen, Talwrn Hedd Wyn a Helfa Hanes.

Roedd y cyngerdd nos Wener yn cymryd hanes enillydd y Gadair Ddu fel ysbrydoliaeth, yn stori'r bechgyn a aeth i'r rhyfel ganrif yn ôl a'r gymuned a adawyd ar ôl yma yng Nghymru. Roedd yn waith newydd gan Aled a Dafydd Hughes, aelodau o’r band poblogaidd Cowbois Rhos Botwnnog, y Prifardd Guto Dafydd, Paul Mealor a Grahame Davies, gyda Cherddorfa Genedlaethol Gymreig y BBC, Côr yr Eisteddfod a'r unawdwyr Osian Huw Williams, Casi Wyn, Emyr Gibson, Lleuwen Steffan a Gwen Elin yn perfformio.

Am fwy o wybodaeth am waith Uned Celfyddydau Cymunedol Cyngor Gwynedd, ewch i www.gwyneddgreadigol.com