Mae’r dyfrlliw yma yn dangos y farchnad yng nghyffiniau’r Gadeirlan a Stryd Fawr, Bangor.  Ar yr edrychiad cyntaf, mae’n edrych fel unrhyw lun arall, ond drwy edrych yn fanwl, mae llawer o wybodaeth i’w ddarganfod am sut oedd bywyd ar ddiwrnod farchnad prysur ym Mangor, yng nghanol y ddeunawfed ganrif.

Trwy ganolbwyntio ar y dyfrlliw mae’n bosib dysgu llawer am hanes lleol y cyfnod.  Fel esiampl, i ble fyddai’r coets yn teithio?  Sut ddatblygodd y farchnad?  Pwy fyddai’n aros yng ngwestai’r Castle a’r Albion?  Fyddai merched yn gwisgo’r wisg draddodiadol Gymreig i’r farchnad?  Pam ddewiswyd i’r dyfrlliw gael ei greu yn lithograff?

Bu gofyn i nifer o bobl gyfrannu i’r arddangosfa drwy ysgrifennu am yr amrywiaeth o weithgareddau ac agweddau o fywyd sy’n cael ei greu yn y darlun.  Trwy wneud hyn, bwriadwn ddangos sut y gall un llun syml rhoi gwledd o gyd destun hanesyddol diddorol i ni.  Gan edrych yn fanwl ar y llun a thrwy ddefnyddio cofnodion hanesyddol a chreiriau o’r amgueddfa, gobeithiwn ddod a rhai o agweddau bywyd prysur diwrnod marchnad Bangor yn fyw.